5 უნარი, რომელიც მომავალ STEM ოლიმპიადაში გამოგადგება - ფინალისტი გუნდის რეკომენდაციები

საქართველოში ყველაზე მასშტაბური STEM ოლიმპიადის ფინალი დასრულდა. STEM  ოლიმპიადა საქართველოს ბანკისა და კომაროვის სკოლის ინიციატივით გაიმართა, რათა ხელი შევუწყოთ მომავლის პროფესიების პოპულარიზებას ქვეყნის მასშტაბით. პირველ, თეორიულ ტურში 200-მდე სკოლის გუნდი ჩაერთო, რომელთაგანაც თითოეულმა გაიარა ტესტირება სკოლის ტრადიციულ საგნებში – ფიზიკაში, მათემატიკასა და ინფორმატიკაში. მათ შორის ფინალში გადასვლა კი საუკეთესო ათეულმა მოახერხა. ფინალურ, პრაქტიკულ ტურში მონაწილეებმა ინჟინრული დავალებები შეასრულეს და ჭკვიანი სახლის პროექტები შექმნეს.

გადამწყვეტ ტურში, რომელშიც კონკურენციის მაჩვენებელი ძალიან მაღალი იყო, მე-3 ადგილი სკოლა-ლიცეუმ “მწიგნობართუხუცესის” გუნდმა დაიკავა, გუნდის წევრებს – ანასტასია ჯანყარაშვილს, ნატა ბეჭვაიას, სანდრო ვერულეიშვილს, დავით გილიგაშვილს, საბა ზარანდიას, ბაქარ ბუხსიანიძეს – საჩუქრად პლანშეტები და სერტიფიკატები გადაეცათ.

STEM არის ყველასთვის, ვისაც აინტერესებს ტექნოლოგიები, ფიზიკა, მათემატიკა, ინჟინერია და მომავლის პროფესიები. პროექტი მომავალშიც გაგრძელდება და კიდევ უფრო მასშტაბური გახდება, ამიტომ საკმარისი დრო გაქვს, იმუშაო საკუთარ თავზე, შეკრა სკოლის გუნდი და მოემზადო შემდეგი სეზონისთვის, რომელზე რეგისტრაციაც ოქტომბერში გამოცხადდება.

მესამეადგილოსანი გუნდის მენტორმა, ლალი ხატიაშვილმა, გაგვიზიარა რჩევები და უნარები, რომელთა დახვეწაც ყველაზე მეტად დაგეხმარება ოლიმპიადაზე წარმატებისთვის:

1. გუნდური მუშაობა

STEM ოლიმპიადა ეყრდნობა გუნდურობის პრინციპს. ინდივიდუალური ნიჭი და ცოდნა საკმარისი არ არის. განსაკუთრებით მეორე ტურში, როდესაც ექვსეული ერთად ცდილობს გადაჭრას პრაქტიკული ამოცანა, უნდა შეძლო სხვადასხვა მოსაზრებების მოსმენა, გაანალიზება, საკუთარი არგუმენტების დასაბუთება. ჩვენი ფინალური დავალება შედგებოდა სამი პროექტისგან: სახლის  უსაფრთხოების სისტემა, შლაგბაუმის მუშაობა,  მზის პანელის მართვა. პრობლემის გააზრების შემდეგ მოსწავლეებმა გაინაწილეს დავალებები, შეადგინეს მუშაობის გეგმა, ზოგი მუშაობდა წრედის აწყობაზე, ზოგიც პროგრამულ უზრუნველყოფაზე. დროის ოპტიმალურად გამოყენებისთვის აუცილებელია შეგეძლოს სწორად გადაანაწილო პასუხისმგებლობები.

2. კრეატიული აზროვნება

ყოველი პროექტის განხორციელებისთვის რამდენიმე გზა არსებობს, უნდა აირჩიო მიღწევადი, სასურველი და ეცადო იყო ორიგინალური. STEM მიმართულება ტექნოლოგიებსა და ინოვაციებს უკავშირდება, იმისათვის, რომ შენი პროექტი, ხედვა იყოს ღირებული და გამორჩეული, აუცილებელია იფიქრო რაციონალურად და თავისუფლად, არ შეგეშინდეს, რომ ცდები და აუცილებლად გაუზიარე შენი იდეები გუნდის წევრებს.

3. მოვლენის გააზრება

იმისათვის, რომ დავალება კარგად შეასრულო, საჭიროა სწორად გაიაზრო პირობა. ოლიმპიადებზე თუ გამოცდებზე, ზედმეტი სიჩქარისა და ნერვიულობის გამო, ხშირად არასრულად ვეცნობით დავალების პირობასა და მოთხოვნებს. არასწორად გააზრებულ პირობას კი ცუდად შესრულებული დავალება მოჰყვება.  ამიტომ, ეცადე, მშვიდად გაიაზრო მოცემულობა, არ მოგერიდოს კითხვების დასმა, აზრების მიმოცვლითა და კითხვებით აუცილებლად მიაღწევ სასურველ შედეგს.

4. კრიტიკული აზროვნება

კრეატიულ აზროვნებასთან ერთად საჭიროა, შეგეძლოს მოვლენებისა და მოსაზრებების კრიტიკულად შეფასება, მხოლოდ ასე შეძლებ ხარვეზების პოვნასა და გამოსწორებას. ჩვენი გუნდის მიერ შესრულებული პროექტის განხილვის დროს ზოგიერთი სქემა ხარვეზებით მუშაობდა, მეორე დღეს  შევხვდით, ვისაუბრეთ და აღმოვაჩინეთ ამ ხარვეზების მიზეზები. ზომიერი კრიტიკა და ზოგჯერ თეორიის ეჭვქვეშ დაყენება გეხმარება განვითარებაში.

5. ბუნების ერთიანი სურათის აღქმა

მათემატიკა, საბუნებისმეტყველო მეცნიერებების ურთიერთკავშირი გეხმარება სამყაროს მრავალმხრივი ბუნების აღქმაში. გარდა ცალკეულ საგნებში ფაქტებისა და თეორიის სწავლისა, აუცილებელია, შეძლო დაგროვილი ცოდნის სინთეზი და ისე მიუდგე პრობლემას, სხვანაირად ვერ შეძლებ ნასწავლი მასალის პრაქტიკაში გამოყენებას, STEM ოლიმპიადაში წარმატებისთვის კი აუცილებელია შეგეძლოს შენ მიერ დაგროვილი ცოდნით რაღაც პრაქტიკულის და ხელშესახების შექმნა.

ასე რომ,  გჯეროდეს საკუთარი შესაძლებლობების, გაითვალისწინე რჩევები, თვალი ადევნე სიახლეებს და არ გამოგრჩეს STEM ოლიმპიადის შემდეგი სეზონი. 

აღნიშნული პროექტი სიცოცხლის ხის ფონდის მხარდაჭერით ხორციელდება. ფონდი 2008 წელს დაარსდა და დღემდე ისეთი სოციალურად მნიშვნელოვანი მიმართულებებით მუშაობს, როგორებიცაა განათლება, გარემოს დაცვა და შშმ პირების მხარდაჭერა.