პირველი ჰიპ-ჰოპ ფესტივალი თბილისში და სუბკულტურის ისტორია

დღეს ჰიპ-ჰოპი ბევრად მეტია, ვიდრე უბრალოდ მუსიკა – ის უკვე დამოუკიდებელი, გლობალური სუბკულტურა და ცხოვრების წესია. მიუხედავად იმისა, რომ საქართველოში ეს ჟანრი 30 წელზე მეტია ვითარდება, აქამდე არ ყოფილა სივრცე, რომელიც მის ყველა ელემენტს ერთად მოუყრიდა თავს.

სწორედ ამიტომ, 17 ოქტომბერს, Factory Tbilisi სრულიად ახალ ფურცელს შლის და ისტორიაში პირველ Tbilisi Hip-Hop Festival-ს მასპინძლობს. ამ ბლოგში მოგიყვებით, თუ რა გზა გაიარა ამ კულტურამ ბრონქსის ქუჩებიდან თბილისის დიდ სცენამდე.

როგორ დაიწყო ყველაფერი?

ყველაფერი ნახევარი საუკუნის წინ, 1973 წელს, ნიუ-იორკში დაიწყო. როდესაც ჯაზ-ღონისძიებებზე დასწრება ძვირი სიამოვნება გახდა, ახალგაზრდებმა გართობა ქუჩაში გადაწყვიტეს. სწორედ აქ, DJ Kool Herc-მა მუსიკის დაკვრის სრულიად ახალი სტილი შექმნა. 

მან პირველმა გამოიყენა ორი ფირსაკრავი, რათა მუსიკის ყველაზე საცეკვაო, რიტმული ნაწილები გაეხანგრძლივებინა. ამ ინოვაციას მალევე მოჰყვა ქუჩის ცეკვა (ბრეიქდანსი) და ტექსტის რიტმული კითხვა (რეპი). დროთა განმავლობაში, ასე ჩამოყალიბდა ჰიპ-ჰოპის მთავარი ელემენტები: DJ-ინგი, რეპი, ცეკვა, გრაფიტი და ყველაზე მთავარი – ცოდნა და შინაარსი.

ის, რაც თავიდან ბილეთის უქონლობის გამო ქუჩაში დაწყებულ გართობას ჰგავდა, მალე მთელ მსოფლიოს მოედო.

ქართული ჰიპ-ჰოპის 30-წლიანი ევოლუცია

საქართველოში ამ კულტურამ ძალიან საინტერესო გზა გაიარა. წლების განმავლობაში ის ორ უკიდურესობას შორის მერყეობდა. ერთ მხარეს იდგა ძველი თაობის ხისტი, ქუჩური რომანტიკა და სოციალური პროტესტი, მეორე მხარეს კი – თანამედროვე, საცეკვაო კლუბური მუსიკა (ტრეპი).

თუმცა, 2010-იანი წლების დასაწყისში დიღომში ახალი მუსიკალური მოძრაობა დაიწყო. აქ შეიქმნა ჰიპ-ჰოპ არტისტების გაერთიანება სახელად DigMassive. ცენტრალური უბნების პოპულარული მუსიკისგან განსხვავებით, ამ ბიჭებისთვის (“ძველი რესურსი,” I.G.O., TM და Mush One) მთავარი არა მხოლოდ რითმა, არამედ ტექსტის ღრმა შინაარსი იყო.

ქართულად რეპის კითხვა ყოველთვის რთული იყო, რადგან ჩვენს ენაში ბევრი თანხმოვანია და სიტყვები არცთუ ისე მარტივად გამოითქმის. თუმცა, ახალმა თაობამ (მაგალითად, Mush One-მა) შეძლო, რომ ქართული სიტყვები კლასიკური ჰიპ-ჰოპის რიტმებს (ბუმ-ბაპს) იდეალურად მორგებოდა და თანაც ავთენტური ჟღერადობა არ დაეკარგა.

ამავე პერიოდში, 2018 წელს, ქართული ქუჩის კულტურას სრულიად ახალი მოვლენა დაემატა – საქართველოში Sioni Hi-Fi Soundsystem გამოჩნდა. მან ჩვენთან იამაიკური ბას-მუსიკის ტრადიციები გააცოცხლა.

თავად საუნდსისტემა – ანუ ხელით აწყობილი, მობილური აკუსტიკური დანადგარი – 1940-იანი წლების იამაიკური გამოგონებაა. იქ ყველა სისტემას საკუთარი სელექტორი, ჟღერადობა და მიმდევრები ჰყავდა, ხოლო ორი სისტემის შეჯახება, ე.წ. Sound Clash, ღამის მთავარ ორთაბრძოლად იქცეოდა. სწორედ ეს მრავალფეროვანი კულტურა დამკვიდრდა საქართველოშიც და ლოკალური სცენა კიდევ უფრო გაამდიდრა.

თბილისის ჰიპ-ჰოპ ფესტივალი

მიუხედავად 30-წლიანი ისტორიისა, ქართულ ჰიპ-ჰოპს აქამდე არ ჰქონია დღე, როდესაც მუსიკა, ბრეიქდანსი, გრაფიტი და ცოდნა ერთ სივრცეში გაერთიანდებოდა. Tbilisi Hip-Hop Festival სწორედ ამ დიდ მისიას ასრულებს და გლობალურ და ლოკალურ პოლუსებს ერთ საღამოში აერთიანებს.

ფესტივალი სტუმრებს მრავალფეროვან გამოცდილებას სთავაზობს:

• მუსიკა: სცენაზე წარდგება ბრუკლინის ლეგენდა Talib Kweli და სამხრეთ ლონდონის ახალი ტალღის ხმა FLOHIO. უცხოელ არტისტებთან ერთად, სცენას დაიკავებენ ჩვენი ადგილობრივი არტისტებიც: Mush One, TAHA და Kay G.
• შოუქეისები: Sioni Hi-Fi Soundsystem, როგორც ცოცხალი ინსტრუმენტი, ავთენტურ ჟღერადობასა და ბასს ფიზიკურ დონეზე, მთელი სხეულით გაგრძნობინებს. ამასთან, გაიმართება Red Bull Dance Your Style-ის იმპროვიზაციული ცეკვის შოუ და Graffiti Battle, სადაც ვიზუალური ნამუშევრები რეალურ დროში შეიქმნება. 
• კულტურული ზონა: კინოსივრცე მთელი დღის განმავლობაში თემატურ დოკუმენტურ ფილმებს წარადგენს; ფოტოგამოფენა “50 Iconic Moments of Hip-Hop History” კი ჟანრის ნახევარსაუკუნოვან ისტორიას გააცოცხლებს.

ქართული ჰიპ-ჰოპი დღითიდღე ვითარდება და დროა, ეს მრავალფეროვანი კულტურა ერთად ვიზეიმოთ 17 ოქტომბერს Factory Tbilisi-ში, სადაც ჟანრის ისტორიული წარსული და ქართული სცენის თანამედროვეობა ერთმანეთს შეხვდება. 

მოემზადე წლის მთავარი ურბანული მოვლენისთვის. მოუსმინე ოფიციალურ ფლეილისტს, შეიძინე ბილეთები და გახდი ისტორიის ნაწილი! (გაითვალისწინე, ფესტივალზე მოქმედებს 18+ ასაკობრივი შეზღუდვა ან აუცილებელია მშობლის თანხლება).